Słownik
POJĘCIA I DEFINICJE
Pojęcia związane z odparowaniem pofermentu i gnojowicy, wyjaśnione na podstawie zmierzonych danych z naszych instalacji, tam gdzie je mamy. Pod pojęciami znajdą Państwo częste błędne przekonania i to, jak jest naprawdę.
Nasze pojęcia
Stopień zagęszczenia
Stopień zagęszczenia określa, ile surowca daje ile koncentratu. Przy 1:3 z około 3 m³ frakcji ciekłej powstaje około 1 m³ koncentratu, co oznacza zmniejszenie objętości o około dwie trzecie.
Jak bardzo można zagęścić medium, zależy od chlorków, lepkości i osadów. Rzadkie frakcje ciekłe, takie jak filtrat po flokulacji lub frakcja ciekła gnojowicy świńskiej, osiągnęły w testach laboratoryjnych stopień zagęszczenia od 1:10 do 1:15. W rozszerzonych testach na pofermencie z odpadów spożywczych osiągnięto od 1:3 do 1:4.
Synonimy: redukcja objętości, współczynnik zagęszczenia.
Chlorki w koncentracie
O rodzaju wyparki i materiale decyduje zawartość chlorków w koncentracie. Jest ona równa zawartości chlorków w surowcu pomnożonej przez stopień zagęszczenia: przy 1:10 z 1000 mg/l w surowcu powstaje w koncentracie obliczeniowo 10 000 mg/l.
W wyparce DV zagęszczamy poferment w niższej temperaturze do 15 000 mg/l chlorków w koncentracie, w zakresie od obojętnego do zasadowego. Powyżej 15 000 i do poniżej 30 000 mg/l stosujemy wyparki MVR z materiałów o wysokiej odporności na korozję i utrzymujemy pH koncentratu na poziomie 8 lub wyższym. Która wyparka i który materiał pasują w konkretnym przypadku, ustalamy dla każdego projektu na podstawie testu laboratoryjnego.
Laboratoryjny test odparowania
Zanim złożymy wiążącą ofertę, odparowujemy próbkę Państwa medium w naszym laboratorium. Test na 2 litrach pokazuje, jaki stopień zagęszczenia pozwala osiągnąć Państwa medium, jakiego materiału potrzebuje wyparka i czy separacja przed wyparką jest wystarczająca.
Przeprowadziliśmy dziesiątki laboratoryjnych testów odparowania. W kilku z nich odradziliśmy odparowanie lub ograniczyliśmy stopień zagęszczenia.
Dostępność techniczna (VDI 3423)
W uproszczeniu dostępność techniczna to udział planowanego czasu pracy, w którym instalacja nie była zatrzymana przez usterkę techniczną. Dokładną definicję i sposób obliczania określa wytyczna VDI 3423 i to jej brzmienie jest rozstrzygające.
Instalacja referencyjna w zachodnich Niemczech ma dwie linie DV, obie są wielostopniowymi wyparkami próżniowymi. Dane z jej zdalnego monitoringu pokazują dostępność co najmniej 95 % w sezonie odparowania 2023/24 (październik do lutego) i co najmniej 88 % w sezonie 2024/25. Obliczenie jest ostrożne: każda minuta z aktywnym sygnałem awarii zbiorczej liczy się jako przestój, nawet jeśli przyczyna leżała poza instalacją, np. brak ciepła.
Wartość projektowa i wartość zmierzona
Wartość projektowa to wartość, na którą instalacja jest zaprojektowana. Wartość zmierzona to wartość, którą osiąga w eksploatacji. Publikujemy obie.
Czterostopniowa wyparka w instalacji referencyjnej w Szwajcarii jest zaprojektowana na 4,3 litra destylatu na kWh ciepła. Przy pełnym obciążeniu od 350 do 370 kW ciepła wytwarzała w 2026 roku od 4,5 do 4,7 l/kWh.
Doczyszczanie destylatu
Aby destylat można było odprowadzać do wód, doczyszczanie za wyparką dobiera się do pozwolenia wodnoprawnego. Dwie pracujące instalacje z takim pozwoleniem (ChZT 200 mg/l, BZT5 40 mg/l, N-NH4 10 mg/l) stosują doczyszczanie biologiczne.
W pierwszej mediana ChZT w próbkach laboratoryjnych z lat 2015 do 2019 wyniosła 32 mg/l, a wartość graniczna została dotrzymana w 67 z 68 próbek; N-NH4 był poniżej 10 mg/l w 59 z 69 próbek. W drugiej N-NH4 był poniżej 10 mg/l we wszystkich 19 próbkach laboratoryjnych z lat 2014 do 2016, z medianą 0,95 mg/l. Azot to parametr, przy którym bieżące analizy najczęściej pokazują potrzebę korekty.
Odzysk amoniaku w płuczce oparów
Amoniak odparowuje razem z oparami. W płuczce oparów kwas siarkowy wiąże go jako roztwór siarczanu amonu (ASL), zanim opary się skroplą. Kwas styka się tylko z oparami; sam poferment pozostaje wolny od kwasu.
ASL to odrębny nawóz płynny. Fosfor, potas i azot organiczny pozostają w koncentracie. DV i MVR wykorzystują tę samą zasadę płuczki oparów. Na zapytanie amoniak można zamiast tego odzyskać jako wodę amoniakalną (20 do 25 % masowych NH3), bez kwasu siarkowego.
Tryb czuwania przy braku ciepła
Gdy chwilowo brakuje ciepła, linia DV czeka w trybie czuwania przez nastawiany czas, zwykle od 60 do 90 minut, i odparowuje dalej, gdy tylko ciepło wróci. Jeśli ciepło nie wraca, instalacja wyłącza się automatycznie.
Po przerwach do ośmiu godzin linia w instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech odparowuje ponownie średnio po około 70 minutach i osiąga 90 % wydajności po około 80 minutach. Dzięki temu wyparka może dostosować się do elastycznego harmonogramu pracy agregatu kogeneracyjnego.
Praca bez personelu na miejscu
Wyparki pracują dalej, gdy nikogo nie ma w instalacji, na przykład w nocy i w weekendy. Personel obsługuje je w normalnych godzinach pracy, obok swoich pozostałych zadań. Instalacja jest monitorowana zdalnie.
W instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech, która przetwarza poferment z odpadów spożywczych, personel jest na miejscu od poniedziałku do piątku w systemie dwuzmianowym. W sezonie odparowania 2023/24 ponad połowa destylatu powstała w nocy i w weekendy, gdy nikogo nie było na miejscu. W tych godzinach linie odparowywały przez 83 % czasu.
Jednostkowe zapotrzebowanie na energię
Jednostkowe zapotrzebowanie na energię określa, ile energii wyparka potrzebuje na daną ilość destylatu. Podajemy je w litrach destylatu na kWh: na kWh ciepła dla DV, na kWh energii elektrycznej dla MVR.
Czterostopniowa wyparka DV w instalacji referencyjnej w Szwajcarii jest zaprojektowana na 4,3 l/kWh ciepła. Przy pełnym obciążeniu w 2026 roku wytwarzała od 4,5 do 4,7 l/kWh. MVR wytwarza 22,5 litra destylatu na kWh energii elektrycznej, zmierzone dla całej instalacji. To około 44 kWh energii elektrycznej na m³ destylatu.
Inni dostawcy podają kWh na tonę odparowanej wody lub kWh na m³ surowca. Porównując dane, zawsze warto sprawdzić, do czego się odnoszą i czy chodzi o ciepło, czy o energię elektryczną.
Synonimy: jednostkowe zużycie energii, wskaźnik energetyczny; kWh na tonę odparowanej wody.
Koszt eksploatacji na m³ surowca (OPEX)
Koszt eksploatacji wyparki podajemy na m³ surowca, czyli na m³ frakcji ciekłej wpływającej do instalacji. W przeliczeniu na destylat ta sama instalacja wyglądałaby drożej, ponieważ destylat to tylko część surowca.
Wartości orientacyjne: DV od 5,50 € za m³ surowca, MVR od 8 € za m³ surowca. Wartość dla konkretnej instalacji wynika z koncepcji.
Liczba stopni (działów)
Wielostopniowa wyparka próżniowa wykorzystuje swoje ciepło kilkakrotnie: opary z jednego stopnia ogrzewają następny. Im więcej stopni, tym mniej ciepła potrzeba na tę samą ilość destylatu.
Trzystopniowa linia DV w instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech i czterostopniowa DV4000 w instalacji referencyjnej w Szwajcarii wytwarzają w pełnym dniu pracy po około 40 m³ destylatu. Instalacja czterostopniowa potrzebuje do tego około 350 kW ciepła, linia trzystopniowa około 490 kW. Odpowiednia liczba stopni zależy od tego, ile ciepła jest dostępne na miejscu.
Synonimy: wyparka wielodziałowa, odparowanie wielostopniowe.
Rzadka frakcja ciekła
Rzadka frakcja ciekła to frakcja ciekła o niskiej zawartości suchej masy, do około 2,2 % s.m. Przykładami są filtrat po flokulacji i frakcja ciekła gnojowicy świńskiej. W testach laboratoryjnych takie media osiągnęły stopnie zagęszczenia od 1:10 do 1:15.
Elektryczna MVR nadaje się do rzadkich frakcji ciekłych. Zmniejsza ich objętość nawet o 90 %. DV jest przeznaczona do gęstszych frakcji ciekłych do 4,5 % s.m.
Drugi stopień separacji
Drugi stopień separacji usuwa z frakcji ciekłej dalsze zawiesiny po pierwszej separacji na frakcję stałą i ciekłą. Jest potrzebny, gdy frakcja ciekła po pierwszym stopniu zawiera zbyt dużo suchej masy lub cząstki zbyt grube dla wyparki. Test laboratoryjny pokazuje, czy jest potrzebny. Wiadomo o tym wtedy przed inwestycją, a nie w trakcie eksploatacji.
Dobór materiału
Jakiego materiału potrzebuje wyparka, zależy głównie od zawartości chlorków w koncentracie. Do 15 000 mg/l chlorków w koncentracie zagęszczamy poferment w wyparce DV w niskiej temperaturze. Powyżej 15 000 i do poniżej 30 000 mg/l stosujemy wyparki MVR z materiałów o wysokiej odporności na korozję i utrzymujemy pH koncentratu na poziomie 8 lub wyższym.
Decyzję podejmujemy dla każdego projektu na podstawie testu laboratoryjnego. Zobacz także: Chlorki w koncentracie.
Odprowadzanie bezpośrednie i pośrednie
Odprowadzanie bezpośrednie oznacza, że oczyszczony destylat trafia do wód. Odprowadzanie pośrednie oznacza, że trafia do kanalizacji publicznej, a stamtąd do oczyszczalni ścieków. Obowiązujące wartości graniczne określa odpowiednie pozwolenie.
Przy odprowadzaniu bezpośrednim doczyszczanie za wyparką dobiera się do pozwolenia wodnoprawnego. Dwie pracujące instalacje z takim pozwoleniem (ChZT 200 mg/l, BZT5 40 mg/l, N-NH4 10 mg/l) stosują w tym celu doczyszczanie biologiczne. Zobacz także: Doczyszczanie destylatu.
Magazynowanie i rozlewanie
Odparowanie zmniejsza objętość, którą trzeba magazynować, transportować i rozlewać. W instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech, która przetwarza poferment z odpadów spożywczych, linie DV zmniejszają tę objętość o około dwie trzecie: z około 3 m³ pofermentu powstaje około 1 m³ koncentratu. Reszta opuszcza instalację jako destylat i roztwór siarczanu amonu (ASL). Na obszarach szczególnie narażonych dyrektywa azotanowa UE wymaga, aby pojemność zbiorników przekraczała najdłuższy okres zakazu nawożenia (załącznik III). Sam minimalny okres określają przepisy krajowe.
Synonimy: pojemność magazynowa, liczba kursów wozów asenizacyjnych.
--> Ile miejsca do magazynowania potrzebują poferment i gnojowica i jak zmniejszyć objętość: Digestate and slurry storage capacity (artykuł w języku angielskim)
Dowód przed inwestycją
Zanim złożymy wiążącą ofertę, odparowujemy próbkę Państwa medium w naszym laboratorium. Test na 2 litrach pokazuje, jaki stopień zagęszczenia pozwala osiągnąć Państwa medium, jakiego materiału potrzebuje wyparka i czy separacja przed wyparką jest wystarczająca. Przeprowadziliśmy dziesiątki takich testów.
Dla rzadkich frakcji ciekłych do 2,2 % s.m. instalacja testowa MVR pozwala dodatkowo na pracę ciągłą u Państwa na miejscu.
Biometanownia bez agregatu kogeneracyjnego
Biometanowni bez agregatu kogeneracyjnego brakuje ciepła odpadowego, na którym w konwencjonalnej pracy działa DV. Są wtedy dwie drogi: elektryczna MVR dla rzadkich frakcji ciekłych do 2,2 % s.m. oraz seria DV z pompą ciepła dla frakcji ciekłych o wyższej zawartości suchej masy, do 4,5 % s.m. Alternatywnie separacja obniża zawartość suchej masy do poziomu odpowiedniego dla MVR, na przykład w dekanterze. Test laboratoryjny pokazuje, co się sprawdzi. Więcej: Biomethane plant without waste heat: how can the digestate be evaporated? (artykuł w języku angielskim)
Częste błędne przekonania
„Odparowanie działa tylko z ciepłem odpadowym.”
W rzeczywistości DV wykorzystuje ciepło odpadowe, a MVR pracuje na prąd. Wytwarza 22,5 litra destylatu na kWh energii elektrycznej i nadaje się do rzadkich frakcji ciekłych do 2,2 % s.m. Dla frakcji ciekłych o wyższej zawartości suchej masy, do 4,5 % s.m., jest seria DV z pompą ciepła.
„Destylat to czysta woda.”
W rzeczywistości destylat nadal zawiera ładunek resztkowy. Jeśli ma być odprowadzany do wód, doczyszczanie za wyparką dobiera się do pozwolenia wodnoprawnego. Dwie pracujące instalacje z takim pozwoleniem (ChZT 200 mg/l, BZT5 40 mg/l, N-NH4 10 mg/l) stosują w tym celu doczyszczanie biologiczne.
„Koncentrat można zagęszczać dowolnie.”
W rzeczywistości granicę wyznaczają chlorki, lepkość i osady, a ta granica zależy od medium. Sprawdzamy ją na Państwa próbce w naszym laboratorium, zanim zobowiążemy się do określonego stopnia zagęszczenia. W kilku testach doprowadziło to do odradzenia odparowania lub ograniczenia stopnia zagęszczenia.
„Amoniak trafia do destylatu.”
W rzeczywistości amoniak odparowuje razem z oparami. Płuczka oparów wiąże go jako roztwór siarczanu amonu (ASL), zanim opary się skroplą.
„Wyparka wymaga personelu przez całą dobę.”
W rzeczywistości w instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech ponad połowa destylatu w sezonie 2023/24 powstała w nocy i w weekendy, gdy nikogo nie było na miejscu. Instalacja jest monitorowana zdalnie.
„Wyparki ciągle zarastają osadami.”
W rzeczywistości linie DV w instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech są myte chemicznie (CIP) co 240 godzin pracy, mniej więcej co dwa tygodnie. To około 2,5 % czasu w sezonie odparowania. Częstotliwość mycia zależy od medium.
„Gdy zabraknie ciepła, wyparkę trzeba uruchamiać od nowa.”
W rzeczywistości, gdy chwilowo brakuje ciepła, linia DV czeka w trybie czuwania, zwykle od 60 do 90 minut, i odparowuje dalej, gdy tylko ciepło wróci. Po przerwach do ośmiu godzin odparowuje ponownie średnio po około 70 minutach.
„Wyniki laboratoryjne nic nie mówią o eksploatacji.”
W rzeczywistości, zanim powstała instalacja referencyjna w zachodnich Niemczech, odparowaliśmy jej poferment w naszym laboratorium do 1:2,5. W eksploatacji pracuje teraz przy około 1:3. Wynik testu laboratoryjnego był po stronie bezpiecznej.
„Zakwaszanie pofermentu to to samo co płuczka ASL.”
W rzeczywistości przy zakwaszaniu kwas dodaje się do całego pofermentu. W płuczce oparów kwas styka się tylko z oparami, a poferment pozostaje wolny od kwasu. Zakwaszony poferment stawia dodatkowe wymagania wobec zbiorników magazynowych i może uwalniać więcej siarkowodoru. Zbiorniki magazynowe muszą też spełniać obowiązujące przepisy. ASL jest natomiast odrębnym produktem, a fosfor, potas i azot organiczny pozostają w koncentracie.
„Dostępność to to samo co czas pracy.”
W rzeczywistości dostępność techniczna określa, przez jaką część planowanego czasu pracy instalacja nie jest zatrzymana przez awarie. To, czy w tym czasie faktycznie odparowuje, zależy także od ciepła, surowca, mycia i konserwacji. Obie wartości odpowiadają więc na różne pytania. Dokładną definicję określa VDI 3423.
„MVR poradzi sobie także z gęstym pofermentem.”
W rzeczywistości MVR jest przeznaczona do rzadkich frakcji ciekłych do 2,2 % s.m. DV odparowuje w niższej temperaturze i przyjmuje frakcje ciekłe do 4,5 % s.m.
„Im więcej stopni, tym zawsze lepiej.”
W rzeczywistości więcej stopni oszczędza ciepło. Linia czterostopniowa potrzebuje około 350 kW na około 40 m³ destylatu dziennie, linia trzystopniowa około 490 kW. Odpowiednia liczba stopni zależy od tego, ile ciepła jest dostępne na miejscu.
„Odwrócona osmoza jest zawsze tańsza.”
W rzeczywistości zależy to od ilości, medium i dostępnego ciepła. Mniej więcej powyżej 200 000 m³ pofermentu rocznie odwrócona osmoza może być właściwym wyborem. Nawet wtedy pozostaje koncentrat z odwróconej osmozy, który można odparować.
„Surowy poferment można odparować bezpośrednio.”
W rzeczywistości w większości przypadków nie ma to sensu. Do wyparki trafia frakcja ciekła po separacji, do 4,5 % s.m. w przypadku DV i do 2,2 % s.m. w przypadku MVR. Test laboratoryjny pokazuje, czy dane medium się nadaje.
Pojęcia standardowe
Poferment
Pozostałość po fermentacji metanowej w biogazowni. Zawiera wodę, składniki pokarmowe i pozostałości organiczne.
Gnojowica
Płynny nawóz naturalny z chowu zwierząt, głównie bydła i trzody chlewnej. Podobnie jak w przypadku pofermentu odparowuje się frakcję ciekłą po separacji. Frakcja ciekła gnojowicy świńskiej osiągnęła w testach laboratoryjnych stopnie zagęszczenia od 1:10 do 1:15. Gdy gnojowica jest fermentowana w biogazowni, powstaje poferment. Synonimy: płynny nawóz naturalny.
Frakcja ciekła
Płynna część pofermentu po separacji na frakcję stałą i ciekłą. Do wyparki trafia tylko ta frakcja, a nie surowy poferment. Synonimy: ciekły poferment, frakcja płynna, fugat (odciek z wirówki), odciek.
Separacja
Mechaniczny podział pofermentu na frakcję stałą i ciekłą, na przykład na prasach ślimakowych lub w wirówkach.
Koncentrat
To, co pozostaje po odparowaniu. Fosfor, potas i azot organiczny pozostają w nim, przy znacznie mniejszej objętości.
Destylat
Skroplone opary za płuczką oparów. To, czy destylat można odprowadzić lub ponownie wykorzystać, zależy od doczyszczania. Synonim: kondensat.
Opary
Para powstająca podczas wrzenia frakcji ciekłej. Zawiera wodę i substancje lotne, takie jak amoniak.
Roztwór siarczanu amonu (ASL)
Nawóz azotowy wytwarzany w płuczce oparów, w której kwas siarkowy wiąże amoniak z oparów. ASL to odrębny produkt płynny.
RENURE
Skrót od „REcovered Nitrogen from manURE”: azot z nawozów naturalnych, który może być stosowany jak nawóz mineralny. ASL z płuczki oparów należy do typu produktu RENURE „sól amoniowa (sól z płuczki)” zgodnie z dyrektywą (UE) 2026/288. Dotyczy to wyłącznie przypadków, gdy azot pochodzi z nawozów naturalnych i spełnione są kryteria jakościowe, oraz tylko w krajach, które dopuszczają RENURE.
CIP (mycie w miejscu)
Chemiczne mycie wyparki bez jej demontażu. W instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech odbywa się co 240 godzin pracy.
Sucha masa (s.m.)
Udział substancji stałych w cieczy, w procentach. Granice dla surowca: DV do 4,5 % s.m., MVR do 2,2 % s.m.
Termiczna wyparka próżniowa (DV)
Wyparka, w której ciecz wrze pod próżnią w niskiej temperaturze, zasilana ciepłem, na przykład ciepłem odpadowym z agregatu kogeneracyjnego. W instalacji referencyjnej w zachodnich Niemczech stopnie odparowują w temperaturze od około 50 do 63 °C.
MVR (mechaniczna rekompresja oparów)
Sprężarka podnosi ciśnienie i temperaturę oparów, aby mogły ponownie ogrzewać wyparkę. MVR pracuje na prąd, pod ciśnieniem atmosferycznym, i wytwarza 22,5 litra destylatu na kWh energii elektrycznej.
MVR i TVR
Obie sprężają opary, aby można je było ponownie wykorzystać jako parę grzewczą. MVR wykorzystuje sprężarkę napędzaną elektrycznie, TVR (termiczna rekompresja oparów) strumienicę parową napędzaną parą napędową.
Wymiennik ciepła z opadającym filmem i wymuszonym obiegiem
Pompa wymusza obieg frakcji ciekłej, która spływa po powierzchniach grzewczych cienkim filmem. Zarówno DV, jak i MVR firmy MKR wykorzystują tę zasadę.
Temperatura zasilania
Temperatura wody grzewczej wpływającej do wyparki. DV pracuje przy temperaturze zasilania od 65 do 85 °C.
Osady
Osady na powierzchniach grzewczych, które pogarszają wymianę ciepła. Przy niskich temperaturach odparowania tworzy się ich znacznie mniej.
Podwyższenie temperatury wrzenia
Rozpuszczone sole podnoszą temperaturę wrzenia cieczy, tym bardziej, im bardziej jest zagęszczona. Zmniejsza to wykorzystywalną różnicę temperatur w wyparce.
Piana i gazy nieskraplające się
Podczas ogrzewania poferment może się pienić i uwalniać gazy, takie jak CO2. Gazy, które się nie skraplają, trzeba usuwać, w przeciwnym razie pogarszają kondensację i próżnię.
N-NH4 (azot amonowy)
Azot rozpuszczony w postaci amonu. Jest dostępny dla roślin i może zostać odpędzony jako amoniak.
ChZT i BZT5
Parametry ładunku organicznego w wodzie. ChZT (chemiczne zapotrzebowanie na tlen) obejmuje wszystko, co można utlenić chemicznie, BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie na tlen w ciągu 5 dni) część biodegradowalną.
Odwrócona osmoza (RO)
Membrana oddziela wodę (permeat) od substancji rozpuszczonych (koncentrat z odwróconej osmozy). W przypadku pofermentu wymaga intensywnego wstępnego oczyszczania i pozostaje koncentrat, który można odparować.
Stripping amoniaku
Powietrze lub para wypędzają amoniak z cieczy, zwykle przy podwyższonym pH lub temperaturze. W odróżnieniu od odparowania usuwa się w ten sposób tylko amoniak, a nie wodę, więc objętość pozostaje prawie taka sama.
Zero liquid discharge (ZLD)
Przetwarzanie, przy którym z zakładu nie odpływa żadna ciecz. Razem z suszarnią do koncentratu oferujemy ZLD.
Ciepło odpadowe i kogeneracja
Agregat kogeneracyjny wytwarza energię elektryczną i ciepło. Ciepło, które nie jest potrzebne na miejscu, może zasilać wyparkę DV.
Woda amoniakalna
Amoniak rozpuszczony w wodzie, tutaj 20 do 25 % masowych NH3. Wyparki MKR mogą odzyskiwać amoniak z oparów jako wodę amoniakalną zamiast roztworu siarczanu amonu (ASL), bez kwasu siarkowego; dostępne na zapytanie. Synonimy: roztwór amoniaku, amoniak wodny.
Fermentacja metanowa
Rozkład materiału organicznego, takiego jak odpady spożywcze, pozostałości produkcyjne, gnojowica czy rośliny energetyczne, przez mikroorganizmy bez dostępu tlenu. Powstaje biogaz i pozostaje poferment. Instalacje do tego nazywa się biogazowniami; jeśli biogaz jest uzdatniany do biometanu i wtłaczany do sieci gazowej, biometanowniami.